ئۇرغۇي
ئۇرغۇي سۆزى ھازىر تور دۇنياسىدا كەڭ ئىشلىتىدىغان بىر سۆز بولۇپ، ئۇيغۇر دېگەن سۆزنىڭ ناتوغرا تەلەپۇزىدىن كېلىپ چىققان. بەزى كىشلەر، بۇلۇپمۇ چوڭلار، ۋە ئۇششاقلار ئۇيغۇر دېگەن سۆزنى چالا ھالدا ئۇرغۇي دەپ تەلەپپۇز قىلىپ سالدىغان ئىشلار مەۋجۇت بولغان. لېكىن بۈگۈنكى كۈندە ئۇرغۇي دېگەن سۆز مەسخىرە، مازاق، تەنقىد، ۋە باشقا سەلبى ھېسىياتنى ئىپادىلەش ئۈچۈن ئىشلىتىدىغان بولۇپ، ئاساسلىقى بىر قانچى خىل توپلامدىكى نەسلى ئۇيغۇرلانى كۆرسىتىدۇ:
- ئۇيغۇر تىلنى پاكىز سۆزلىيەلمەيدىغان.
- ئۇيغۇر كىملىكىدىن تانىدىغان.
- ئۇيغۇر تىلنى سۆزلەشنى رەت قىلدىغان.
- ئۇيغۇر كۈلتۈر ۋە ئېتقادىن يىراقلاشقا.
- ئۇيغۇر كىملىكىنى كۆزگە ئىلمايدىغان، لېكىن چەتئەلنىڭ كۈلتۈر ۋە مەدەنيەتلىرىمنى يالاپ تۇرۇپ شۈمىدىغان.
- ئەڭ ئەقللىي ئۇيغۇر كىملىكى بولمىغان.
- ئۇيغۇر مىللى مەنپەتىگە ئۇيغۇن بولمىغان گەپ-سۆزلەرنى قىلغان.
- ئۇيغۇر كىملىكىگە نامۇۋاپىق بولغان يېمەكلىكەرنى يەيدىغان.
- يات ئەركەكلەرگە تەگكەن ئۇيغۇر ئاياللار.
- ئۇيغۇرنى كۆرسە قاچىدىغان.
- ۋە باشقا ئۇيغۇر مەنپەتى، كۈلتۈرى، مەدەنيىتىگە زىت بولغان قىلىقلارنى قىلدىغان دۆتلەر.
ئۇرغۇي ۋە ماڭقۇرت دېگەن بۇ ئىككى سۆز بىر-بىرىگە يېقىن بولغان سۆزلەردۇر.