پولات گۈمبەز
پولات گۈمبەز تۈركىيە دۆلەت ئىچى تېخنىكىسىنى ئىشلىتىپ تەتقىق قىلىپ ياساپ چىققان كۆپ قاتلاملىق ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسى. ئۇ ئوخشىمىغان ئېگىزلىكتە مەشغۇلات قىلىدىغان ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسى بىر گەۋدىلەشتۈرۈلگەن مەشغۇلات قىلىدىغان توپلاشتۇرۇلغان بىناكارلىق دەپ ئېنىقلىما بېرىلگەن. بۇ سىستېما SUNGUR ، KORKUT ، GÜRZ ، Hisar-A ، Hisar-O ۋە SİPER قاتارلىق دۆلەت ئىچىدىكى سىستېمىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئۇنىڭ توپلاشتۇرۇلغان قۇرۇلمىسى ئورتاق ھاۋا سۈرىتى ھاسىل قىلىپ ، سۈنئىي ئىدراك قوللايدىغان قارار قوللاش سىستېمىسى بىلەن مۇداپىئە ئۈنۈمىنى ئۆستۈرىدۇ.
| تۈركچە: Çelik Kubbe
ئېنگلىزچە: Steel Dome |
| پولات گۈمبەز | |
|---|---|
| تۈرى | ئۇنىۋېرسال ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسى |
| دۆلەت تەۋەلىكى | تۈركىيە |
| مۇلازىمەت تارىخى | |
| مۇلازىمەت | تەدرىجىي سىناق قىلىش جەريانى داۋاملىشىۋاتىدۇ |
| ئىشلەتكۈچىلەر | تۈركىيە قوراللىق قىسىملىرى |
| ياساش ۋاقتى | |
| لايىھىلىگۈچى | ASELSAN, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE, MKE |
| لايىھەلەنگەن ۋاقتى | 2024 |
| ئىشلىگۈچى | ASELSAN, ROKETSAN, TUBITAK SAGE, MKE |
| تىپى | پولات گۈمبەز (قاتلاملىق بىناكارلىق) |
| خۇسۇسىيەتلەر | |
| ئىشلەش پىرىنسىپى | ئاپتوماتىك/يېرىم ئاپتوماتىك سىستېما |
| بومبا، راكىتا، ۋە سىنارەدلەر | HİSAR-A، HİSAR-O، SİPER، GÜRZ باشقۇرۇلىدىغان بومبا،
كوركۇت 35 مىللىمېتىرلىق زەمبىرەك، ŞAHİN 40 مىللىمېتىرلىق لازېر نۇرلۇق قوراللار |
| كالىبېر | 35 مىللىمېتىر / 40 مىللىمېتىر (زەمبىرەك سىستېمىسى) |
| قاتلام ھالىتى | كۆپ سىستېما |
| ئۈنۈم | ھاۋا تەھدىتىگە تاقابىل تۇرۇش |
| ئۈنۈملۈك دائىرىسى | 1 كىلومېتىردىن 100+ كىلومېتىرغىچە (قاتلاملىق قۇرۇلما) |
| بارۇت بېرىش سىستېمىسى | ئاپتوماتىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا
ۋە ئوق-دورا قاچىلاش سىستېمىسى |
| كۆرۈش | رادار ۋە ئېلېكتروئوپتىكا سېنزورى |
| ئاساسلىق قورال | ھەر خىل باشقۇرۇلىدىغان بومبا ۋە زەمبىرەك سىستېمىسى |
| باشقا قوراللار | لازېر نۇر، ئېلېكتىر ماگنىت سىستېمىسى |
| ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچ | قاتتىق يېقىلغۇ ۋە ئارىلاشما يېقىلغۇ (بەزى سىستېمىلاردا) |
| مەشغۇلات دائىرىسى | سىستېما دائىرىسىدىكى رايوننى قوغداش |
| چارلاش ئىگىزلىكى | تۆۋەن – ئېگىز |
| تورۇس ئىگىزلىكى | باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان
بومبىدىن يۇقىرى بوشلۇقتا مۇداپىئەلىنىش |
تارىخ ۋە تەرەققىيات
[تەھرىر]پولات گۈمبەز تۈركىيەنىڭ ئۆزى تەتقىق قلىپ ياساپ چىققان كۆپ قاتلاملىق ھاۋا مۇداپىئە سېستىمىسدۇر. پولات گۈمبەز تۈرى 2024-يىلى 6-ئاۋغۇست ئۆتكۈزۈلگەن دۆلەت مۇداپىئە سانائىتى ئىجرائىيە كومىتېتى (SSİK) يىغىنىدا تەستىقلانغان بولۇپ ، تۈركىيە پرېزىدېنت ئالاقە باشقارمىسىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا ، بۇ سىستېما سېنزور ۋە قورال سىستېمىسىنى قاتلاملىق ھاۋا مۇداپىئە قۇرۇلمىسى ئىچىدىكى تورنى مەركەز قىلغان قۇرۇلمىغا بىرلەشتۈرۈش ، ئورتاق ھاۋا رەسىمى ھاسىل قىلىش ۋە بۇ سانلىق مەلۇماتلارنى سۈنئىي ئىدراك قوللايدىغان قارار سىستېمىسىغا يۆتكەشنى مەقسەت قىلغان.
بۇ تۈر ASELSAN ، ROKETSAN ، TÜBİTAK SAGE ۋە ماشىنا-خىمىيە سانائىتى (MKE) بىلەن ھەمكارلاشقان.
كۆپ قاتلاملىق دۆلەت ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسى پولات گۈمبەز 2025-يىلى 27-ئاۋغۇست ASELSAN تەرىپىدىن ئۆتكۈزۈلگەن مۇراسىمدا تۈركىيە قوراللىق قىسىملىرىغا يەتكۈزۈلدى
2025-يىلى 8-ئاينىڭ 27-كۈنى يەتكۈزۈلگەندىن كېيىن ، SUNGUR ، KORKUT ، GÜRZ ، Hisar-A ، Hisar-O ۋە SİPER قاتارلىق دۆلەت ئىچىدىكى ئېلېمېنتلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان جەمئىي 47 ماشىنا پولات گۈمبەز تۈرى دائىرىسىدە تۈركىيە قوراللىق قىسىملىرىنىڭ ئىسكىلاتىغا كىردى.
سىستېما زاپچاسلىرى
[تەھرىر]پولات گۈمبەز دۆلەت ئىچىدىكى ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسىنى بىرلەشتۈرگەن بولۇپ ، ئوخشىمىغان ئېگىزلىكتە ئۈنۈملۈك بولىدۇ. بۇ سىستېما رادار ، ئېلېكتر ئوپتىكىلىق سېنزور ، قوماندانلىق ۋە كونترول مەركىزى ۋە ھەر خىل دائىرىدىكى ھاۋا مۇداپىئە ئېلېمېنتلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ئاساسلىق سىستېما زاپچاسلىرى:
- ئاگاھلاندۇرۇش : كىچىك ۋە مىكرو ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلارغا قارشى تاقابىل تۇرۇش سىستېمىسى.
- SAHIN : 40 كىچىك تىپتىكى مىكرو تىپتىكى ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلاننى mm ئوق دورا بىلەن نېيتراللاشتۇرىدىغان سىستېما.
- GÖKBERK : لازېرلىق قورالنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ، رادار ۋە ئېلېكتر ئوپتىكىلىق سېنزور ئارقىلىق نىشاننى بايقىيالايدىغان سىستېما.
- گۇرز : تۆۋەن بوشلۇقتىكى تەھدىتكە قارشى پۈتۈنلەي ئاپتوماتىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا ۋە ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىسى.
- كوركۇت : 35 ئۇ mm قوش تۇڭلۇق زەمبىرەك بىلەن تۆۋەن بوشلۇقتا ھاۋا مۇداپىئەسى بىلەن تەمىنلەيدۇ.
- HİSAR-A, HİSAR-O ۋە SİPER : ئايرىم-ئايرىم ھالدا قىسقا ، ئوتتۇرا ۋە ئۇزۇن مۇساپىلىك ھاۋا مۇداپىئە باشقۇرۇلىدىغان بومبىسى.
بۇ سىستېمىلارنىڭ ھەممىسى ئالاقە ئۇل ئەسلىھەلىرى ۋە سۈنئىي ئىدراك قوللايدىغان قارار مېخانىزىمى بىلەن بىرلەشتۈرۈلگەن.
مەشغۇلات ئىقتىدارى
[تەھرىر]پولات گۈمبەز سىستېمىسى ساياھەت پاراخوتى ، ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ۋە UCAV ، كامىكازې ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانى ، توپ ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ۋە تىكئۇچار قاتارلىق ھاۋا تەھدىتىدىن كۆپ قاتلاملىق مۇداپىئە بىلەن تەمىنلەشنى مەقسەت قىلىدۇ. باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىدىن مۇداپىئەلىنىش ئىقتىدارىغا ئىگە SİPER Block 3 سىستېمىسى 2025-يىلىنىڭ ئاخىرىدا ئىشقا
مۇتەخەسسىسلەرنىڭ پىكىرى ۋە ھازىرقى ئەھۋالى
[تەھرىر]ئىقتىساد ۋە تاشقى سىياسەت تەتقىقات مەركىزى (EDAM) نىڭ مۇدىرى سىنان ئۇلگېن بۇ سىستېمىنىڭ تۈركىيەنىڭ ھاۋا مۇداپىئە بىناكارلىقى جەھەتتە يېتەكچى تۈر ئىكەنلىكىنى ، دۆلەتنىڭ بۇ ساھەدە تېخنىكىلىق ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ بارلىقىنى بايان قىلدى. Ülgen يەنە بۇ تۈرنىڭ قىسقا ۋاقىت ئىچىدە تاماملىنىشىدىن ئۈمىد يوقلىقىنى ، ئەمما ھازىرقى ھاۋا مۇداپىئە ئېلېمېنتلىرىنىڭ ئاكتىپ ئىشلىتىلىدىغانلىقىنى ۋە تۈركىيەنىڭ شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتىنىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبىدىن مۇداپىئەلىنىش سىستېمىسىغا بىرلەشتۈرۈلگەنلىكىنى بايان قىلدى. [1]
ئامېرىكا مۇداپىئە ئانالىزچىسى ئارون ستەيىن بۇ سىستېمىنىڭ ئوخشىمىغان تەھدىدلەرنى كونكرېت ھەل قىلىش چارىسى بىلەن تەمىنلەيدىغانلىقىنى ، ئەمما تۆمۈر گۈمبەز سىستېمىسىغا سېلىشتۇرغاندا ئايروپىلانغا قارشى مۇداپىئەگە بەكرەك ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى بايان قىلدى.
كوركۇت ، HİSAR-O ۋە SİPER سىستېمىسى تۈركىيە قوراللىق قىسىملىرىنىڭ ئىسكىلاتىدا بولۇپ ، پات ئارىدا ئىشقا كىرىشتۈرۈلۈشى مۆلچەرلەنمەكتە ، بۇ بىناكارلىقنىڭ ئاكتىپ قىسمى.
دۆلەت مۇداپىئە سانائىتىنىڭ رەئىسى Haluk Görgün پولات گۈمبەزنىڭ «سىستېما سىستېمىسى» ئۇسۇلى ئارقىلىق ياسالغانلىقىنى ئېلان قىلدى ۋە بۇ تۈرنىڭ قىسقا مۇددەت ئىچىدە تاماملانمايدىغانلىقىنى ، ئەمما ھازىرقى ئېلېمېنتلارنىڭ ئاللىبۇرۇن ئىشلىتىلىۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتتى. ASELSAN نىڭ 2023-يىلدىكى پائالىيەت دوكلاتىدا كالكان رادار ۋە SİPER ئىزدەش رادارىنىڭ سىستېما ئىچىدە سىناق قىلىنغانلىقى ئوتتۇرىغا قويۇلغان.
مەنبە
[تەھرىر]- ↑ نەقىل ئېلىنغان خاتالىق: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedbbc