Jump to content

چوڭ پىتتىن كىچىك پىت يامان

ئورنى Wikipedia

(فېليەتون)

جېلىل ئاۋۇت


پىتلار قەۋمىنىڭ پادىشاھى ئۆز پۇقرالىرىنىڭ ئۆز بەدىنىدىن ماكان ۋە ئوزۇقلۇق بېرىپ بېقىپ كېلىۋاتقان ئادەملەرگە قانداقراق «خىزمەت» قىلىۋاتقانلىقىنى بىلىپ بېقىش مەقسىتىدە، ئادەملەرنىڭ سۆزلىرىنى چۈشىنىدىغان بىر تۈركۈم تىڭ-تىڭچىلارنى يولغا سالغان ئىكەن.   

نەچچە ئايلاردىن كېيىن ئۇلار ئىلگىرى-كېيىن پادىشاھنىڭ ھۇزۇرىغا كىرىپ، ئىنسانلارنىڭ پىتلار ھەققىدىكى ئىنكاسىنى دوكلات قىلىپتۇ. قىزىق يېرى، ھەممىسى تىلىنى بىر قىلىۋالغاندەكلا:   

— ئىنسانلارنىڭ «چوڭ پىتتىن كىچىك پىت بەك يامان» دېيىشكىنىنى ئاڭلىدۇق، — دەپتۇ.   

پىتلار پادىشاھى ھەيران بولۇپ:

— بۇ زادى نېمە گەپ ئىكەن؟ — دەپ سوراپتۇ.

— ئالىيلىرىغا مەلۇم بولغاي، چوڭ پىتلار ئارىلاپ-ارىلاپ، قېنىپ-قېنىپ تۇيدۇرماي چاقىدىكەن. ئەمما كىچىك پىتلار بىردەم پايپاقنىڭ قونچىغا، بىردەم ئىشتاننىڭ ئېغىغا كىرىۋېلىپ چاقسىمۇ يەنىلا تويماي، ئادەملەرگە بەدىنىنى قاشلىغۇدەكمۇ ئىمكانىيەت بەرمەي چېقىۋېرىپ، ئۇلارنى بەك بىزار قىلغان ئوخشايدۇ، — دەپتۇ.   

پادىشاھ غەزەپلىنىپ، بىر توپ كىچىك پىتلارنى ھۇزۇرىغا چاقىرتىپ ئەكىلىپ، ئۇلارغا قاتتىق كايىپتۇ.

— كايىمىسىلا شاھىم، سىلىنىڭ سىياسەتلىرىگە خىلاپلىق قىلىشقا ھەددىمىزمۇ بىزنىڭ؟ — دەپتۇ كىچىك پىتلار تەزىم بەجا كەلتۈرگەندىن كېيىن، — تىڭ-تىڭچىلار گەرچە ئادەملەرنىڭ سۆزىنى چۈشەنسىمۇ، ئەمما دائىم ئۇلار بىلەن بىرگە بولمىغاچقا، ئۇلارنىڭ سۆزىنىڭ مەنىسىنى چۈشەنمەپتۇ. بىزلەر ئۇلارنىڭ تىلىنىمۇ، دىلىنىمۇ خېلى ئوبدان چۈشىنىمىز. ئادەملەرنىڭ «چوڭ پىتتىن كىچىك پىت بەك چاقىدۇ» دېگىنى يالغۇز بىزگىلا قارىتىلغان سۆز ئەمەس. ناھىيە، يېزا، كەنتلەردىكى قوشۇقنىڭ سېپىچىلىك «ھوقۇق»ىدىن پايدىلىنىپ ئۆزلىرىنى قان-قان يىغلىتىۋاتقان «خەلقنىڭ چاكارلىرى»نى يامان دېگىنى. ئادەملەر ئالدى بىلەن ئەنە شۇنداق ئۆزلىرىنى ئەسكى چاپانلىق پىتلىققا ئايلاندۇرۇپ قويغان زامان زورلىرىنىڭ نەسلىنى قۇرۇتالماي تۇرۇپ، بىزنىڭ نەسلىمىزنى ھەرگىز قۇرۇتالمايدۇ.

پىتلار پادىشاھى بۇ سۆزنى ئاڭلاپ، كۆڭلى خاتىرجەم بولۇپ، قوبۇلنى ئاخىرلاشتۇرۇپتۇ.


(بۇ فېليەتون «كروران» ژۇرنىلىنىڭ 2005-يىللىق 1-سانىغا بېسىلغان.)