ئاماننىسا خان
| مەنبەلەلەر ياكى پايدىلانغان ماتېرياللار يىتەرلىك ئەمەس
ئشەنچىلىك مەنبە ئارقىلىق تۇلۇقلاڭ، مەنبەسى بولمىغان مەزمۇن ئۆچۇرلىدۇ. |
مەلىكە ئاماننىساخاننى كۆرسىتىدۇ.
ئاماننىساخىنېم ئاتاقلىق مۇقامشۇناس بولۇپ ، 1523-يىلى قەشقەر ۋىلايىتى مەكىت ناھىيىسى تىزناپ دەرياسى بۇيدىكى قۇمۇش مەھەللىسدا مەھمۇدئىسىملىك ئۇتۇنچى دىھقان ئائىلىسىدەدۇنياغاكەلگەن.ئۇكىچىكىدىن تارتىپ دادىسى مەخمۇت ئاكىدىن ساتتارچىلىش،مۇقام ئىيتىشنى ئۇگەنگەن.
سەئىدىيەخانلىقىنىڭ سۇلتانى ئابدۇرېشتخان ئۇنى1537-يىلى ئوردىغائىلىپ كەلگەن.ئاماننىساخىنېم ئوردىدا ئۆمەرئاكاۋە قىدىرخان يەركەندى قاتارلىق پىشقەدەملەرنى ئۇستازتۇتۇپ ئۇلاربىلەن بىللەئۇيغۇرئون ئىككى مۇقامىنى يىغىپ ،رەتلەپ قىلېپلاشتۇرغان ئۇئۆزدەۋىرىنىڭ داڭلىق شائىرەسى،خەتتات،مەشھۇرمۇزىكانت بولۇپ،<<نەفىىسى>>دېگەن ئەبىدىي تەخەللۇسى بىلەن<<ئىشرەت ئەنگىز>>(شادلىق قوزغىغۇچى )مۇقامىنى ئىقادقىلغان.ئۇنىڭ<<دىۋان نەفىسى>>(نەفىس شېئىرلىرى توپلىمى)ناملىق شېئىرلارتوپلىمى بار.ئامانىساخېنىم 1557-يىلى 34يېشىدائالەمدىن ئۆتكەن.
بىباھاگۆھەر<<ئون ئىككى مۇقام>>نىڭ ناملىرى.
- راك مۇقامى.
- چەببىيات مۇقامى.
- مۇشاۋىرەك مۇقامى.
- چارگاھ مۇقامى.
- پەنجىگاھ مۇقامى.
- ئۆزھال مۇقامى.
- ئەجەم مۇقامى.
- ئوششاق مۇقامى.
- بايات مۇقامى.
- ناۋامۇقامى.
- سىگاھ مۇقامى.
- ئىراق مۇقامى.