ئاماننىسا خان

ئاماننىساخىنېم ئاتاقلىق مۇقامشۇناس بولۇپ ، 1523-يىلى قەشقەر ۋىلايىتى مەكىت ناھىيىسى تىزناپ دەرياسى بۇيدىكى قۇمۇش مەھەللىسدا مەھمۇدئىسىملىك ئۇتۇنچى دىھقان ئائىلىسىدەدۇنياغاكەلگەن.ئۇكىچىكىدىن تارتىپ دادىسى مەخمۇت ئاكىدىن ساتتارچىلىش،مۇقام ئىيتىشنى ئۇگەنگەن. سەئىدىيەخانلىقىنىڭ سۇلتانى ئابدۇرېشتخان ئۇنى1537-يىلى ئوردىغائىلىپ كەلگەن.ئاماننىساخىنېم ئوردىدا ئۆمەرئاكاۋە قىدىرخان يەركەندى قاتارلىق پىشقەدەملەرنى ئۇستازتۇتۇپ ئۇلاربىلەن بىللەئۇيغۇرئون ئىككى مۇقامىنى يىغىپ ،رەتلەپ قىلېپلاشتۇرغان ئۇئۆزدەۋىرىنىڭ داڭلىق شائىرەسى،خەتتات،مەشھۇرمۇزىكانت بولۇپ،<<نەفىىسى>>دېگەن ئەبىدىي تەخەللۇسى بىلەن<<ئىشرەت ئەنگىز>>(شادلىق قوزغىغۇچى )مۇقامىنى ئىقادقىلغان.ئۇنىڭ<<دىۋان نەفىسى>>(نەفىس شېئىرلىرى توپلىمى)ناملىق شېئىرلارتوپلىمى بار.ئامانىساخېنىم 1557-يىلى 34يېشىدائالەمدىن ئۆتكەن.

بىباھاگۆھەر<<ئون ئىككى مۇقام>>نىڭ ناملىرى.
1.راك مۇقامى.
2.چەببىيات مۇقامى.
3.مۇشاۋىرەك مۇقامى.
4.چارگاھ مۇقامى.
5.پەنجىگاھ مۇقامى.
6.ئۆزھال مۇقامى.
7.ئەجەم مۇقامى.
8.ئوششاق مۇقامى.
9.بايات مۇقامى.
10.ناۋامۇقامى.
11.سىگاھ مۇقامى.
12.ئىراق مۇقامى.