تىل
.jpg)
دۇنيادىكى ئىنسانلارنىڭ تىل سانىنىڭ مۆلچەرى 5000 دىن 7000 گىچە بولىدۇ. ئېنىق مۆلچەر تىل ۋە دىئالېكتلار ئارىسىدا بېكىتىلگەن ئىختىيارى پەرق (ئىككى خىل) گە باغلىق. تەبىئىي تىللار سۆزلىنىدۇ ، ئىمزالىنىدۇ ياكى ھەر ئىككىسى سۆزلىنىدۇ قانداقلا بولمىسۇن ، ھەر قانداق تىلنى ئاڭلاش ، كۆرۈنۈش ياكى سىپتا غىدىقلاش ئارقىلىق ئىككىلەمچى تاراتقۇلارغا كودلاشتۇرغىلى بولىدۇ - مەسىلەن ، يېزىش ، پۇشتەك قىلىش ، ئىمزا قويۇش ياكى ئەمالار يېزىقى. باشقىچە ئېيتقاندا ، ئىنسان تىلى مودېللىقتىن مۇستەقىل ، ئەمما يېزىلغان ياكى ئىمزا قويۇلغان تىل تەبىئىي ئىنسانلارنىڭ نۇتۇق ياكى ئىشارەتلىرىنى يېزىش ياكى كودلاشنىڭ ئۇسۇلى.
تىل ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشىگە ئەگىشىپ تەرەققىي قىلىدۇ ۋە كۆپ خىللىشىدۇ ، ئۇلارنىڭ تەرەققىيات تارىخىنى ھازىرقى زامان تىللىرىنى سېلىشتۇرۇش ئارقىلىق قايتا قۇرۇپ ، كېيىنكى تەرەققىيات باسقۇچىنىڭ يۈز بېرىشى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ئەجدادلىرىنىڭ قايسى ئالاھىدىلىكلەردە بولۇشى كېرەكلىكىنى ئېنىقلىغىلى بولىدۇ. ئورتاق ئەجدادتىن كېلىپ چىققان بىر گۇرۇپپا تىل تىل ئائىلىسى دەپ ئاتالغان بۇنىڭغا سېلىشتۇرغاندا ، باشقا تىل بىلەن ياشاش ياكى ياشاش مۇناسىۋىتى يوقلۇقى ئىسپاتلانغان تىل تىل ئايرىمىسى دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ يەردە يەنە نۇرغۇن مەخپىيلەشتۈرۈلمىگەن تىللار ۋە ساختا تىللار بار. ئىلمىي ئورتاق تونۇشتا 21-ئەسىرنىڭ بېشىدا سۆزلەنگەن تىللارنىڭ% 50 تىن% 90 كىچە بولغان ئارىلىق 2100-يىلغا بارغاندا يوقىلىشى مۇمكىن دەپ قارالدى.
مەنبەلەر
[تەھرىر] |
بۇ ماددا بىر دەسلەپكى نۇسخىدۇر، بۇ ماددىنى كېڭەيتىش ياكى ئالاھىدە دەسلەپكى نۇسخا قېلىپلىردىن بىرنى قويۇپ ۋىكىپېدىيەگە توھپە قوشالايسىز. |
 |
باش: چوققا - ماڭلاي – كۆز – قۇلاق – بۇرۇن – ئېغىز بوشلۇقى – تىل – چىش – ئېڭەك – يۈز گەۋدە: دولا – ئومۇرتقا – تۆش – يېلىن – كېمىنىڭ قوۋۇرغا جازىسى – قورساق قىسم – كىندىك - يانپاش – سوڭ – كاسا بەل: قول – جەينەك – بىلەك – ھىيلە – پوچېركا – بارماق (باش بارماق - كۆرسەتكۈچ بارماق - ئوتتۇرا بارماق - نامسىز بارماق - چىمەلتەك) – پاچاق – تىز – سان – پاچاق – كېسەل – ئۆكچە – ئوشۇق – پۇت – پۇت بارمىقى |