Jump to content

ستالىن

ئورنى Wikipedia
(قايتا نىشان بەلگىلەش ئورنى يوسېڧ ستالىن)
يوسېڧ ۋىسسارىئونوۋىچ ستالىن

იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი

Иосиф Виссарионович Сталин
سوۋېت ئىتتىڧاقى كۇمپارتىيىسى مەركىزىكوم

باش سېكرىتارلىقى

ۋەزىڧە مۇددىتى

3- ئاپرېل 1922 — 16- ئۆكتەبىر 1952

ئۇندىن ئالدىنقى ۋياچېسلاۋ مولوتوۋ
ئۇندىن كېيىنكى نىكىتا كروشچۋ
سوۋېت ئىتتىڧاقى مېنسترلار كومىتېتى باشلىقى
ۋەزىڧە مۇددىتى

6- ماي 1941 — 5- مارت 1953

باش ئورۇنباسار


نىكولاي ۋوزنېسېنسكى

ۋياچېسلاۋ مولوتوۋ

نىكولاي بۇلگانىن

ئۇندىن ئالدىنقى ۋياچېسلاۋ مولوتوۋ
ئۇندىن كېيىنكى گېرئوركى مالىنكوۋ
شەخسىي ئۇچۇرلار
توغۇلۇش 18- كۆنەك 1879،گورى، چاررۇسىيە
قايتىش 5- مارت 1953، موسكوۋا، سوۋېت ئىتتىڧاقى
ياتقان يېرى لېنىن گۆرلىكى موسكوۋا (1953-1961)

كرېملىن تېمى مازارلىقى (1961دىن بۇيان)

پارتىيىسى سوۋېت كومپارتىيىسى
بالىلىرى ياكوۋ جۇگاشۋىلى،ۋاسىلىي ستالىن، سۋېتلانا
كەسپى سىياسىئون، ئەسكەر
ھەربىي خىزمەتى
قاراشلىق سوۋېت ئىتتىڧاقى
بۆلۈم قىزىل ئارمىيە
خىزمەت يىللارى 1943 — 1953
ئۇنۋانى سوۋېت ئىتتىپاقى مارشالى (1943 — 1945)

سوۋېت ئىتتىپاقى گېنېرالىسىموسى (1945 — 1953)

قاتناشقان توقۇنۇش\ئۇرۇشلار رۇس ئىچكى ئۇرۇشى

2. دۇنيا ئۇرۇشى

چاۋشيەن ئۇرۇشى

يوسېڧ ستالىن (گروزىنچە: იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი، رۇسچە: Иосиф Виссарионович Сталин) (ت. 18- كۆنەك 1879، گورى، تىڧلىس گۇبېرنىياسى - ئۆ. 5- مارت 1953، موسكوۋا، سوۋېت ئىتتىڧاقى) گرۇزىن نەسىللىك سوۋېت دۆلەت ئەربابى، مارشال ۋە سوۋېت كۇمپارتىيىسى باش سېكرىتارى (1922-1953). لېنىننىڭ ئۆلىمىدىن سوڭرە كۇمپارتىيەنىڭ باش سېكرىتارى سۈپىتىدە نۇڧۇزىنى ئارتتۇردى ۋە 1927- يىلى سوۋېت ئىتتىپاقىنىڭ رەھبىرى ھالىغا كەلدى. ماركىسىزم-لېنىنىزىم ئىدېئولوگىيىسىنىڭ مەملەكەت مىقياسىدا تەتبىقچلىغۇچىسى بولدى. لەقىمى، گرۇزىنچە "مىخ" دېگەن مەنىگە كېلىدىغان "كوبا" دۇر.

ئۆكتەبىر ئىنقىلابىنى پلانلىغۇچى ۋە غەلىبە قىلغۇچى رەھبەرلەر ئاراسىدا يەر ئالغان، رۇس ئىچكى ئۇرۇشىدا قۇماندانلىق قىلغان ۋە 2- دۇنيا ئۇرۇشىدا مۇزەڧڧەر بولمىش قىزىل ئارمىيەنىڭ باش قۇماندانى ستالىن، بولۇپمۇ 1930- يىللاردا سوۋېت ئىقتىسادىدىكى بۈيۈك تەرەققىيات ۋە 2 - دۇنيا ئۇرۇشىدىكى غەلبىسى يۈزىسىدىن رۇسىيەدە مۇھىم دۆلەت ئەربابى دەپ قەبۇل قىلىنماقتا.

رۇسىيە ئ‍الىپ بارىلغان بىر ئوي سىناشتا 20 - ئەسرنىڭ ئەڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك ئۈچىنچى رەھبەرى تاللانغان. تارىختا ئويناغان مۇھىم رولى يۈزىدىن ناھايىتى كۆپ تارىخچى ۋە يازار تەرەپىدىن سىنچىلكلەنگەن سىتالىغا دائىر 1108 ئەسەر يازىلغان. ستالىن بۇ ئالاھىدىلىكى بىلەن ھەققىدە ئەڭ كۆپ ئەسەر يازىلغان 17. كىشىدۇر.





سىتالىن (سولدا) روزېۋېلت (ئوتتۇرىدا) ۋە چېرچىل (ئوڭدا) بىلەن تېھران يىغىنىدا
1945 - يىلىدىكى يالتا يىغىنىدا
1950 پوچتا ماركىسى «جۇڭگو-سوۋېت دوستلۇقى»

مەنبەلەر

[تەھرىر]