مەھمۇد قەشقىرى

مەھمۇد قەشقەرى ميلادى 11-ئەسيرلەردە ياشيغان بۈيۈك ئۇيغۇر ئاليميدۇر،ئۇنيڭ دۇنياغا مەشھۇر بولغان ئەسيرى "ديۋانۇل لوغەتۇل تۈرك" دۇرلەر.ئۇ مىلادى 1008-يىلى قەشقەرنىڭ ئوپال يېزىسىدا تۇغۇلغان خان ئەۋلادىدۇر.ئۇيغۇرلار ئىچىدىن چىققان بۈيۈك ئالىم ، دۇنيا سېلىشتۇرما تىلشۇناسلىقىنىڭ ئاساسچىسى.

مەھمۇد قەشقىرى ( 1011- 1105)

مەشھۇر ئېنىسكلوپېدىك ئالىم مەھمۇد قەشقىرى مىلادىيە 1011-يىلى ئوپالدا تۇغۇلغان . دادىسى ھۈسەيىن بىننى مۇھەممەد قاراخانىيلارنىڭ خان جەمەتىدىن بولۇپ،بارسقان شەھىرىنىڭ ھاكىمى بولغان . ئەمما مىلادىيە 1058-يىلى ئوردىدا يۈز بەرگەن بىر قېتىملىق سىياسى مالىمانچىلىقتا دادىسى ئۆلتۈرۈلگەن .

ئالىم 11- ئەسىرنىڭ80- يىللىرى ئەتراپىدا باغداتتىن قەشقەرگە قايتىپ كېلىپ ئاخىرقى ئۆمرىنى ئوپالدا ئۆتكۈزگەن . ئوپالدا مەدرىسە مەھمۇدىيە ناملىق بىر مەدرىسىنى بىنا قىلىپ ئۆزى مۇددەرىسلىك قىلغان . 96-97 يېشىدا ئوپالدا ۋاپات بولغان . ئالىمنىڭ تۈركىي تىللار دىۋانى ناملىق ئەسىرى باغداتتا مىلادىيە 1072-يىلدىن 1074-يىلغىچە يېزىپ تاماملانغان . 1076-يىلى ئالىم ئۇنى قايتا تۈزىتىپ ئابباسىيلار خەلىپىلىكىنىڭ 27- خەلىپىسى ئوبۇلقاسىم ئابدۇللا بىننى مۇھەممەدىل مۇقتەدى بىئەمرۇللاغا تەقدىم قىلغان.