ئۇيغۇر تىلى

From Wikipedia

Jump to: navigation, Izdash

Contents

[Uzgartish] ئۇيغۇر تىلى ياكى ئۆزبەك تىلى

[Uzgartish] ئىشلىتىش تېرىتورىيىسى

ئۆزبەكىستان، جۇڭگو/چىننىڭ شىنجاڭ/شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى، خۇنەن ئۆلكىسى تاۋيۈئەن ناھىيىسى، قازاقىستان شەرقىي ۋە جەنۇبىي قىسىملىرى،پاكىستان ،قىرغىزىستان،تۈركىيە قاتارلىق دóلەت ۋە رايۇنلاردا ئىشلىتىلىدۇ.

[Uzgartish] ئىشلەتكۈچى نوپۇس

11مىليون ئۇيغۇر ۋە 22مىليون ئۆزبەك بولۇپ 33مىليوندىن كۆپرەك ئىنسان ئىشلىتىدۇ.

[Uzgartish] يېزىق

قاچاندىن باشلاپ يېزىق بىلەن خاتىرىلىنىشكە باشلىغانلىقى تەتقىقاتچىلار تەرىپىدىن بىرلىككە كەلگىنى يوق . ئۆزبەكىستان ۋە قازاقىستان قاتارلىق تېرىتورىيىلەردە سىلاۋيان يېزىقىدا،تۈركىيە ۋە ياۋرۇپا ئەللىرىدە تۈرك يېزىقىدا، جوڭو/چىن مەملىكىتىدە ئەرەپ يېزىقى،لاتىن يېزىقى ۋە خەنسو/چىنچە يېزىقلاردا خاتىرىلىنىدۇ. تىلشۇناسلار كۆپىنچە ئەرەپ يېزىقى ئاساسىدىكى ئۇيغۇر يېزىقى بىلەن ئۆزبەكىستان دۆلەت تىلى بولغان ئۆزبەك سىلاۋيان ۋە لاتىن يېزىقلىرىدا خاتىرىلەيدۇ. مەسىلەن:

ئۇيغۇرتىلى بولسا تۈركىي تىللارنىڭ ئىچىدىكى تەرەققىي قىلغان باي تىللارنىڭ بىرىدۇر. ئۇ ئالتاي تىل سىستېمىسىغا تەئەللۇق بولۇپ ھازىر دۇنيادا 10مىليوندىن ئارتۇق ئۇيغۇر مۇشۇ تىلنى ئىشلىتىدۇ.ئۇندىن باشقا يەنە 20مىليوندىن ئارتۇق ئۆزبېك كىشىلىرى ئۆزبېك تىلى دېگەن نام بىلەن بۇ تىلنى قوللىنىپ كېلىۋاتىدۇ.ماھىيەتتە ئۇيغۇرتىلى بىلەن ئۆزبېك تىلى بىر تىلدۇر.

[Uzgartish] تىل بەلگىسى

ئۇيغۇر/ئۆزبەك تىلى ئالتاي تىلى سېستىمىسى、تۈرك تىلى جەمەتى、شەرقىر تۈرك تىلى تارمىقى،ئۇيغۇر-قارلۇق تىلى توپلىمى ،ئۇيغۇر تىلى

[Uzgartish] شىۋىلەر

چوڭ جەھەتتىن ئۆزبەك ۋە ئۇيغۇر دەپ ئىككى شىۋىسى بار ، ئۆزبەك شىۋىسىنىڭ شىمال ۋە جەنۇپ دەپ ئىككى ۋارىيانتى ، ئۇيغۇر شىۋىسىنىڭ تۇپان ،قەشقەر،خوتەن ۋە شىمال دەپ ئۈش ۋارىيانتى بار. ھەرقايسى شىۋىلەر ئوتتۇرىسىدىكى پەرق بەك چوڭ ئەمەس بولۇپ ، ئاساسەن ئۆز ئارا چۈشىنىشكىلى بولىدۇ

[Uzgartish] ئۇيغۇر تىلى

No Kona Yéziq Yéngi Yéziq Uyghur latin yéziqi Cyrillic yéziqi IPA
01 ا a a а a
02 ە ə e ә ɛ
03 ب b b б b
04 پ p p п pʼ
05 ت t t т tʼ
06 ج j c җ ʤ
07 چ q ch ц ʧʼ
08 خ h x х x
09 د d d д d
10 ر r r р r
11 ز z z з z
12 ژ ʐ zh ж ʒ
13 س s s с s
14 ش x sh ш ʃ
15 غ ƣ gh ғ ʔ
16 ف f f ф f
17 ق k̢ q қ qʼ
18 ك k k к k
19 گ g g г ɡ
20 ڭ ng ng ң ŋ
21 ل l l л l
22 م m m м m
23 ن n n н n
24 ه‍ h̢ h һ h‍
25 و o o о o
26 ۇ u u у u
27 ئ ɵ ö ө ø
28 ۈ ü ü ү y
29 ۋ w/v v в v
30 ې e é е e
31 ى i i и i
32 ي y y й j
Hemme adem zatidinla erkin, izzet-hörmet we hoquqta babbarawer bolup tughulghan. ular eqilghe we wijdan'gha ige hemde bir-birige qérindashliq munasiwitige xas roh bilen muamile qilishi kérek ھەممە ئادەم زاتىدىنلا ئەركىن، ئىززەت-ھۆرمەت ۋە ھوقۇقتا باپباراۋەر بولۇپ تۇغۇلغان. ئۇلار ئەقىلگە ۋە ۋىجدانغا ئىگە ھەمدە بىر-بىرىگە قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتىگە خاس روھ بىلەن مۇئامىلە قىلىشى كېرەك

[Uzgartish] يېزىقى

[Uzgartish] قاراپ چىقماق

　　 　 。

Retrieved from "http://ug.wikipedia.org/wiki/%D8%A6%DB%87%D9%8A%D8%BA%DB%87%D8%B1_%D8%AA%D9%89%D9%84%D9%89"