شىئەلەر

ئورنى Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

ئىسلام
Allah1.png

ئىتىقادلار

ئاللاھنىڭ بار ۋە بىرلىكى
پەيغەمبەرلەر
مۇقەددەس كىتابلار
پەرىشتەلەر · تەقدىر
قىيامەت كۈنى

ئىبادەتلەر

شاھادەت · ناماز
روزا · زاكات · ھەج

مەتىنلەر & قانۇن

قۇئان · سۈننەت · ھەدىس
فىقىھ ·شەرىئەت · كەلام

تارىخ & مۇھىم شەخسلەر

زامان سىزىقى · مۇھەممەد (ئە.س)
ئەھلى بەيت · ساھابە
تۆرت خەلىفە · ئىمامەت  · خىلافەت
ئىسلامنىڭ تارقىلىشى

مەزھەبلەر

سۇننىي ·شىئە · سۇفىيلىك
قادىرىيلىك · ئىبادىيلىك
قۇرئانچىلىق · مەزھەبسىزلىك

مەدەنىيەت & جەمئىيەت

ئوقۇ-ئوقۇتۇش · سەنئەت
كالىندار · دېموگرافى  ·سىياسەت
ھېيت-بايراملار · مەسجىدلەر
قۇربانلىق ·پەلسەپە
ئىلىم-پەن ·ئاياللار

ئالاقىدار

ئىسلامچىلىق · ئىسلاموفوبى
مۆتىدىل ئىسلام · ئىسلام دۇنياسى
ئىسلام مىللىتى  · باشقا دىنلەر

Allah-green.svg ئىسلام پورتالى

شىئە ياكى شىئەلىك (ئەرەبچە: الشيعة، ڧارسچە: شیعه)، ئىسلام مەزھەبلىرىدىن بىرىدۇر. شىئە ئىسلام ياكى شىئە مەزھىبى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. مەنسۇبلىرىغا شىئە ياكى شىئەلەر دېيىلىدۇ. سۇننىيلىكتىن سوڭرە كېلىدىغان ئىككىنچى چوڭ مەزھەبدۇر. سۇننىيلەر 83% بولسا، شىئەلەر 15% مۇسۇلمانلارنى تەشكىل قىلماقتا. قالغان 2% لىك قىسمى بولسا خارىجىيە دېگەندەك مەزھەبلەرگە مەنسۇب بولغانلارنى كۆرسەتمەكتە. شىئە كەلىمىسى، جاڧەرىيلىك بىلەن تەڭداش مەنىدە قوللىنىلماقتا. ھالبۇكى شىئە ياكى شىئەلەر خىلاڧەت ياكى ئىمامەت مەسىلىسىدە تارىخىي نوقتىدىن "ئەلىگە يانداش كىشىلەر" مەنسىگە كەلمەكتە. دەستلەپكى دەۋىرلەردىكى بۇ ئايرىلىش كېيىنكى دەۋىردە ئۆزى نەزىرىيىلىك ئاساسىنى تەشكىل قىلىپ مەزھەبلەشتۈرۈلگەن.