تۈرك تىلى

ئورنى Wikipedia
‎ئۇيغۇر لاتىن يېزىقى.
تۈرك تىلى\تۈركچە


MapOfTurkishSpeakers.png
قوللىنىدىغان دۆلەتلەر تۈركىيە

شىمالىي قىبرىس تۈرك جۇمھورىيىتى
ئوتتۇرا شەرق، ياۋروپا ۋ.ب

قوللانغۇچىلار تەخمىنەن 80 مىلىيون[13]
تەۋە تىل سېستىمىسى ئالتاي تىل سېستىمسى

تۈركىي تىللار
ئوغۇز لەھچەسى

رەسمىي تىل تۈركىيە ۋە شىمالىي قىبرىس
ئەلڧبە (1928) لاتىن\29 ھەرڧ
تىل كودلىرى ISO 639-1 tr

ISO 639-2 tur
ISO 639-3[1] tur


قىسقىچە[تەھرىر]

زامانداش تۈركىي تىللىق خەلقلەر ئىچىدە قوللانغۇچى سانى ئەڭ كۆپ بولغان تۈركىي تىل بولۇپ تۈركىيە تۈركچەسى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. تۈركىيە سىرتىدا ئاسيادا سۇرىيە، ئىراق، مۇستەقىل دۆلەتلەر ھەمدوستلىقى ئەزاسى بولمىش مەركىزى ئاسيادا، ياۋروپادا گوللاندىيە، گېرمانىيە، ئەنگىلىيە باشتا ياۋروپانىڭ ھەرقايسى يەرلىرىدە، ئامېرىكا ۋە ئاۋىسترالىيە، يېڭى زىللاندىيە دە ئاز ساندا بولۇپ تەقرىبەن 80 مىليۇن كىشى بۇ تىلدا سۆزلىشىدۇ. تۈركىيە تۈركلىرى نىڭ ئانا ۋەتەنى بۇگۈنكى مەركەزى ئاسيا بوزقىرلىرى بولۇپ ئۆتۈكەندىن تارىم ۋادىسىغىچە، ئالتاي تاغلىرى - بالقاش كۆلى بويلىرىدىن تۈركمەن چۆللىرىگىچە بولغان كەڭ جوغراڧىيە پۈتۈن تۈركلەرنىڭ ئاتا ۋەتەن يۇرتىدۇر.

شېۋە[تەھرىر]

تۈركچىنى شىۋىلىرى تراكيا، ئىستانبۇل، ئەگە، ئىچ ئاناتولىيە، يۆرۈك، قارادېڭىز، شەرقى ئاناتولىيە تۈركچىسى قاتارلىقلار.

گرامماتىكا[تەھرىر]

سۆزلۈك[تەھرىر]

يېزىق[تەھرىر]

تۈركلەر تارىختا ئىسلامىيەتتىن بۇرۇن كۆكتۈرك يېزىقى، ئورخۇن ئۇيغۇر يېزىقى ئىسلامىيەتتىن سوڭرە ئورخۇن ئۇيغۇر يېزىقى بىلەن بىرگە ئەرەب يېزىقى ئاساسىدىكى ڧارسچەگە «ڭ» ھەرىڧىنى قوشۇپ تۈركىي تىلنى خاتىرلەشتە قوللىنىشقا باشلىغان. تۈركلەر ئىسلەمىيەت بىلەن ئۇچرىشىپ 1000 يىلدىن كۆرەك ۋاقت ئەرەب ھەرىڧلىرى قوللانغان تۈركلەر 1923- تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندىن كېيىن، مۇستاڧا كمال پاشانىڭ تەشەببۇسى بىلەن بۇگۈن قوللىنىلماقتا بولغان 29 ھەرڧلىك لاتىن ئەلىڧبەسىگە كۆچكەن.

فونولوگىيە[تەھرىر]

قاراڭ[تەھرىر]

ئۈلگە[تەھرىر]

مەنبەلەر[تەھرىر]