شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى

From Wikipedia

(Redirected from شىنجاڭ)
Jump to: navigation, Izdash
China Xinjiang.svg

شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى (خەنزۇچە: 新疆维吾尔自治区) جۇڭگونىڭ يەر كۆلىمى ئەڭ چوڭ بولغان ئۆلكە ۋە ئاپتونوم رايون دەرىجىلىك بۆلىكى. ئۇيغۇر ئاپتونوم رايۇنىنىڭ جۇغراپىيىلىك تۈزۈلىشى تەھرىتاغلىرى تەرىپىدىن شىمالدا جوڭغارىيە ئويمانلىقى ۋە جەنۇپتا تارىم ئويمانلىقى دەپ ئىككىگە بۆلىنىدۇ.

ئاپتونوم رايۇندىكى ئەڭ تۆۋەن نۇقتا يەر يۈزىدىن 155 مىتىر تۆۋەن بولغان تۇرپان ئويمالىقىدۇر (تۇرپان ئويمانلىقى جوڭگۇ بويىچىمۇ ئەڭ تۆۋەن نۇقتا ۋە دۇنيادىكى ئۆلۈك دېڭىزدىن قالسا ئىككىنچى ئەڭ تۆۋەن نۇقتا بولۇپ ھىساپلىنىدۇ). ئەڭ ئېگىز نۇقتىسى بولسا يەر يۈزىدىن 8611 مىتىر ئېگىز بولغان پامىر چوققىسىدۇر.

شىنجاڭ-قىرغىزىستان چىگىرىسى تەڭرىتاغلىرىنىڭ ئۈستىگە توغرا كىلىدۇ. تورغا ئېغىزى (3752 مىتىر ئىگىزلىكتە) بۇ چىگىرىنىڭ ئۈستىگە جايلاشقان.

قاراقۇرۇم يۇقىرى سۈرەتلىك تاشيولى پاكىستاننىڭ ئىسلاماباد شەھرى بىلەن قەشقەر شەھرىنى «خونجىراپ ئېغىزى» ئارقىلىق تۇتاشتۇرۇپ تۇرىدۇ.

خوشنىلىرى تۆۋەندىكىدەك:

ئۆلكىلەر: تىبەت (شىزاڭ)، گەنسۇ (كەڭسۇ)، چىڭخەي دۆلەتلەر: موڭغۇلىيە، روسسىيە، قازاقىستان، قىرغىزىستان، ئافغانىستان، پاكىستان، ھىندىستان.

Contents

[Uzgartish] نوپۇس قۇرۇلمىسى (دېموگرافىيىسى)

Urumqi panorama.jpg

شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايۇنى ئۇيغۇر، قازاق، قىرغىز قاتارلىق تۈرۈك تىل سىستېمىسىدىكى ۋە باشقا مىللەتلەرنىڭ ماكانىدۇر. يۇقىرىقى مىللەتلەردىن باشقا يەنە خەنزۇ، خۇيزۇ، ئۆزبېك، شىۋە، روس قاتارلىق مىللەتلەر ياشايدۇ. خەنزۇلارنىڭ نوپۇسى 1949 يىلىدىكى ٪6 دىن ھازىرقى ٪40 پىرسەنتكە كۆتۈرۈلۈپ، ئاپتونۇم رايۇندىكى نوپۇسى ئەڭ چوڭ بولغان مىللەتلەر قاتارىغا ئۆتتى.


شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ نوپۇس ئەھۋالى، 2000-يىللىق مەلۇمات مىللەتلەر نوپۇس پىرسەنتى
مىللەتلەر نوپۇس پىرسەنتى
ئۇيغۇر 8,345,622 45.21
خەنزۇ 7,489,919 40.58
قازاق 1,245,023 6.74
خۇيزۇ 839,837 4.55
قىرغىز 158,775 0.86
مۇڭغۇل 149,857 0.81
دوڭشىياڭ 55,841 0.30
تاجىك 39,493 0.21
خىبې 34,566 0.19
مانجۇ 19,493 0.11
تۇجىيا 15,787 0.086
ئۆزبېك 12,096 0.066
روس 8935 0.048
مىياۋ 7006 0.038
تىبەت 6153 0.033
جۇئاڭ 5642 0.031
داغۇر 5541 0.030
تاتار 4501 0.024
سالار 3762 0.020

[Uzgartish] تارىخ

Karakorum-kirguiz-d01.jpg

[Uzgartish] جۇغراپىيە

Tianchi Lake.jpg

[Uzgartish] مەمۇرىي رايون

[Uzgartish] ئىقتىساد

[Uzgartish] ئاساسىي قۇرۇلۇش

[Uzgartish] نۇپوس ئىستاتىستىكا

[[Media:

[Uzgartish] Example.ogg

]]==تەربىيە==

[Uzgartish] ساياھەتچىلىك

[Uzgartish] مائارىپ

[Uzgartish] تەنھەرىكەت يىغىنى

[Uzgartish] ئۇلىنىشلار

شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى (مەركەز: ئۈرۈمچى) Flag of the People's Republic of China.svg
جايلار, ئاپتونوم ئوبلاسىت , ناھىيە, ئاپتونوم ناھىيە
ئۈرۈمچى شەھرى: تەڭرىتاغ رايونى | سايباغ رايونى | يېڭىشەھەر رايونى | شۇيموگۇ رايونى | تۇدۇڭخابا رايونى | داۋانچىڭ رايونى | دۇڭسەن رايونى | ئۈرۈمچى ناھىيىسى
قاراماي شەھرى: قاراماي رايونى | مايتاغ رايونى | جەرەنبۇلاق رايونى | ئورقۇ رايونى
تۇرپان ۋىلايىتى: تۇرپان شەھىرى | توقسۇن ناھىيىسى | پىچان ناھىيىسى
قۇمۇل ۋىلايىتى: قۇمۇل شەھىرى | ئارا تۈرۈك ناھىيىسى | باركۆل قازاق ئاپتونوم ناھىيىسى
خوتەن ۋىلايىتى: خوتەن شەھىرى | خوتەن ناھىيىسى | لوپ ناھىيىسى | نىيە ناھىيىسى | گۇما ناھىيىسى | چىرا ناھىيىسى | كېرىيە ناھىيىسى | قاراقاش ناھىيىسى
ئاقسۇ ۋىلايىتى: ئاقسۇ شەھىرى | ئونسۇ ناھىيىسى | شايار ناھىيىسى | باي ناھىيىس | ئاۋات ناھىيىسى | كۇچار ناھىيىسى | كەلپىن ناھىيىسى | توقسۇ ناھىيىسى | ئۇچتۇرپان ناھىيىسى
قەشقەر ۋىلايىتى: قەشقەر شەھرى | مارالبېشى ناھىيىسى | پوسكام ناھىيىسى | پەيزاۋات ناھىيىسى | قاغىلىق ناھىيىسى | يوپۇرغا ناھىيىسى | قەشقەر يېڭىشەھەر ناھىيىسى | مەكىت ناھىيىسى | يېڭىسار ناھىيىسى | يەكەن ناھىيىسى | قەشقەر كونا شەھەر ناھىيىسى | تاشقۇرقان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسى
قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى: ئاتۇش شەھىرى | ئاقتو ناھىيىسى | ئۇلۇغچات ناھىيىسى | ئاقچى ناھىيىسى
بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى: كورلا شەھىرى | خېجىڭ ناھىيىسى | لوپنۇر ناھىيىسى | خوشۇت ناھىيىسى | چەرچەن ناھىيىسى | باغراش ناھىيىسى | بۈگۈر ناھىيىسى | چاقىلىق ناھىيىسى | يەنجى خۇيزۇ ئاپتونوم ناھىيىسى
سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى: سانجى شەھىرى | فۇكاڭ شەھىرى | گۇچۇڭ ناھىيىسى | ماناس ناھىيىسى | جىمىسار ناھىيىسى | قۇتۇبى ناھىيىسى | مورى قازاق ئاپتونوم ناھىيىسى
بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى: بۆرتالا شەھىرى | جىڭ ناھىيىسى | ئارىشاڭ ناھىيىسى
ئاپتونوم رايون: شىخەنزە شەھىرى | ئارال شەھرى | تۇمشۇق شەھرى | ۋۇجياچۈ شەھىرى
ئىلى قازاق ئاپتونوم ۋىلايىتى:
ئاپتونوم ئوبلاسىت: غۇلجا شەھىرى | كۈيتۇن شەھىرى | غۇلجا ناھىيىسى | تېكەس ناھىيىسى | نىلقا ناھىيىسى | موڭغۇلكۈرە ناھىيىسى | كۈنەس ناھىيىسى | قورغاس ناھىيىسى | توققۇزتارا ناھىيىسى | چاپچال شىبە ئاپتونوم يېزىسى
تارباغاتاي ۋىلايىتى: چۆچەك شەھىرى | ۋۇسۇ شەھىرى | دۆربىلجىن ناھىيىسى | چاغانتوقاي ناھىيىسى | ساۋەن ناھىيىسى | تولى ناھىيىسى | قوبۇقسار موڭغۇل ئاپتونوم ناھىيىسى
ئالتاي ۋىلايىتى: ئالتاي شەھىرى | چىڭگىل ناھىيىسى | جېمىنەي ناھىيىسى | كوكتوقاي ناھىيىسى | بۇرچىن ناھىيىسى | بۇرۇلتوقاي ناھىيىسى | قابا ناھىيىسى
v • d • e
جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى
ئۆلكە Flag of the People's Republic of China
ئاپتونۇم رايونى
بىۋاسىتە قاراشلىق شەھەر
ئالاھىدە مەمۇرىي رايون
Retrieved from "http://ug.wikipedia.org/wiki/%D8%B4%D9%89%D9%86%D8%AC%D8%A7%DA%AD_%D8%A6%DB%87%D9%8A%D8%BA%DB%87%D8%B1_%D8%A6%D8%A7%D9%BE%D8%AA%D9%88%D9%86%D9%88%D9%85_%D8%B1%D8%A7%D9%8A%D9%88%D9%86%D9%89"